آراء صاحبنظران درباره ی نقاشیخط – جواد بختیاری

آراء صاحبنظران درباره ی نقاشیخط – جواد بختیاری

بختیاری (هنرمند معاصر)

استاد جواد بختیاری راجع به نقاشیخط چنین می گوید: باید بگویم من بصورت کلی با ترکیب کلمه نقاشیخط مشکل دارم و موافق این ترکیب نیستم. به نظرم این ترکیب غلط مصطلحی شده است که باعث شده است سال ها معنای واقعی این هنر را مبهم جلوه دهد. زیرا معتقدم در تمام سال هایی که این هنر ایجاد شده است و این ۲ واژه در کنار هم به کار رفته است، نتوانسته به صورت کلی بیان کننده تمامی ویژگی های این هنر باشد، اما در هر صورت این ترکیب رایج شده است و شاید چون ما کلمه جایگزینی برای این هنر نداریم اکنون از این کلمه ترکیب به صورت ناگزیر استفاده می کنیم.

جواد بختیاری
جواد بختیاری

اصولا هرجا کار خوشنویسی از شیوه اجرای سنتی که در واقع استفاده از قلم نی و کاغذ است، خارج شد نقاشیخط سکل گرفت. نقاشیخط یک مفهوم و عملکرد جدا از خوشنویسی نیست و فقط در این شاخه از خوشنویسی ابزار عوض شده است.

سه تقسیم بندی اصلی در این زمینه وجود دارد:

  • آثاری هست که در واقع شکل زیبایی شناسی خوشنویسی در آن کاملا ادا شده است. این آثار با استفاده از ابزارهای غیرکلاسیک مثل ورق طلا، رنگ روغن و اکریلیک خلق شده و ترکیب بندی های رنگی در آن ها به کار رفته است. در این آثار خوشنویس تلاض کرده تمامی قواعد خوشنویسی کلاسیک را رعایت کند و به طور کلی می توان گفت که در این سری آثار رنگ و ترکیب بندی در خدمت خوشنویسی قرار گرفته است.
  • تیپ دیگری از آثار وجود دارند که در واقع جلوه های دوری از خط و خطاطی در آن ها به کار رفته و تأکید بر زیبایی شناسی خوشنویسی کلاسیک در آن وجود ندارد و تنها اشاراتی از خوشنویسی را دارند. در این سری کارها در واقع ترکیب بندی و رنگ سوار بر مفهوم خوشنویسی است.
  • تیپ دیگری از کارها وجود دارند که علاقه به این سبک از کار را خودم نیز دارم که از تلفیق نقاشی سنتی با قلم نی خلق می شوند.

 

این سه روش همیشه برای خلق یک اثر نقاشیخط به کار رفته است و ما نمی توانیم بگوییم که در این آثار نقاشی بر خط غلبه داشته است یا خط بر نقاشی.

هرکدام از هنرمندان بنا بر سلیقه خودشان در این زمینه عمل کرده اند. به عنوان مثال استاد احصایی یا مرحوم پیلارام ترکیب بندی و رنگ و کمپوزیسیون را به کار می برند ولی خیلی از هنرمندان دیگر خیر.

جواد بختیاری
جواد بختیاری

اینطور به نظر میرسد که بختیاری اصطلاح رایج نقاشیخط را قبول ندارد و معتقد است که این واژه نمی تواند بیانگر تمامی ویژگی های این هنر تلفیقی باشد. وی هر نوع خارج شدن از اجرای سنتی یک خط را منجر به شکل گیری نقاشیخط می داند. از نظر این هنرمند نقاشیخط شاخه ای از خوشنویسی است که در آن تنها ابزار تغییر کرده است.

بختیاری آثار نقاشیخط را در سه دسته قرار می دهد. دسته اول، آثاری که توسط خوشنویسان انجام شده و تمام اصول کلاسیک خوشنویسی رعایت شده و تنها تغییر ایجاد شده در آن ابزار و مواد است و ترکیب و رنگ در خدمت خوشنویسی است. دسته دوم، آثاری هستند که ترکیب بندی و رنگ غالب بر خوشنویسی و اصول کلاسیک است. دسته سوم، آثاری که تلفیق سنتی و خوشنویسی با قلم؛ که خود هنرمند به این شیوه مشغول است.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *