خطوط تزئینی، خط- نقاشی در آثار کاغذی دوره صفوی ۳

خطوط تزئینی، خط- نقاشی در آثار کاغذی دوره صفوی ۳

خطوط تزئینی، خط- نقاشی در آثار کاغذی دوره صفوی ۳

اثری دیگری که در ادامه سیر و تطور خط تزئین به آن می پردازیم. خط تزئینی مصوری است که در قالب شیر به تصویر کشیده شده است.

این اثر با استفاده از دعای «نادعلیا مظهر العجائب تجده…» شیر بسیار زیبایی را خوشنویسی خط ثلث به تصویر کشیده است. در این اثر از دو رنگ هماهنگ لاجورد و طلایی است شده است رنگ لاجورد زمینه داخلی شیر را تشکیل می دهد و رنگ خط، طلایی می باشد. در این اثر شاه محمود به طور هوشمندانه از حروفی که دارای سطح بیشتری هستند. برای طراحی محیط و از حروفی که دارای دور بیشتری هستند و حجم بیشتری را در بر می گیرند برای طراحی شیر استفاده می کند.

حروفی مثل علی که دارای «ی» معکوس می باشد، «یا»، «الف»، «لعجا»، «و» برای طراحی محیط تصویر استفاده شده و در بعضی مواقع در طول الف و یا کشیده برای رسیدن به نتجه اغراق شده است. تمام خط با طلا نوشته شده و با رنگ مشکی تحریر شده است. و تمام لاجوردی اثر با گلهای تزئین شده است. در هیچ جای تصویر اثری از فشردگی یا خلوتی حروف دیده نمی شود و تمامی حروف با خلوت و جلوت یکسان ترکیب بندی شده اند.

و برای این که اثر به تعادل رنگ برسد از رنگ قرمز برای رنگ آمیزی گل آمیزی گل های پنج پر استفاده شده است. این رنگ قرمز علیرغم آن که حجم بسیار کمی دارد اما همنشین و زیبایی فوق العاده ای به کل اثر بخشیده است. به خوبی از دو اثر یاد شده می توان دریافت که دامنه و گستردگی و توانایی حروف خوشنویسی تا چه اندازه است و خوشنوسان متاخر ما از دوره های آغازین اسلام تا دوره صفوی به به کرلمت از این انعطاف خوشنویسی بهره ی فراوان برده اند.

این استفاده در جای خودش به انتقال مفاهیم ادبی و حکمت و فلسفه می پردازد و در جایی دیگر مثل این شیر مصور با نشانه شناسی بسیار قوی که در شیر وجود دارد و یادآور «شیر حق» (حضرت علی علیه السلام) است هم به لحاظ تصویری و هم به لحاظ معانی، پیام و مفهوم خود را القاء می کند. دو تصویری که از آن صحبت کردیم از کتاب «شکوه خوشنویسی اسلامی» گرفته شده است.

About the Author:

ثبت ديدگاه

error: Content is protected !!