تاثیر جنبش اکسپرسیونیسم انتزاعی بر نقاشیخط معاصر ایران

تاثیر جنبش اکسپرسیونیسم انتزاعی بر نقاشیخط معاصر ایران

تاثیر جنبش اکسپرسیونیسم انتزاعی بر نقاشیخط معاصر ایران

مقدمه

جنبش اکسپرسیونیسم انتزاعی تا حد زیادی ریشه در هنر شرق دور دارد. خوشنویسی و نقاشی در چین و ژاپن جزء لاینفک یکدیگر کحسوب می شوند. بنابراین رفتار نقاشی ژاپنی با ضربه های قلم مو همان رفتاری است که خوشنویس ژاپنی انجام می دهد و در واقع به این لحاظ که حروف الفبای آنها را ایده گرام هایی تشکیل می دهد که ریشه در فرهنگ و اسرار آن سرزمین دارد، الفبای آنها نقاشی هم محسوب می شود.

استفاده از ناخودآگاه ذن و کارکردن و تمرکز و خودانگیختگی هنر شرق دور دستمایه ای بسیار غنی برای جویندگان راه های نوین نقاشی شد. تا آنجایی که افرادی نظیر مارک تویی را شیفته و دلباخته هنر و مذهب این سرزمین افرادی نظیر مارک تویی به اروپا و امریکا کشانده شد و نقاش جستجوگری نظیر جکسون پولاک به گفته خودش از نقاشی سرخپوستان آمریکایی و آئین رقصشان نقاشی های انتزاعی خود را به نمایش گذاشت.

تاثیر مستقیم و غیر مستقیم این جنبش در هنر ایران به خاطر ارتباط زیاد هنرمندان در آن دوره و سفرهایی که هنرمندان ایرانی به اروپا و امریکا و مطالعه تاریخ هنر آنها قابل بررسی و بازنمایی است. در این فصل پس از معرفی هنرمندان این جنبش، به بررسی تاثیرات این جنبش بر هنر ایران، علی الخصوص آثار هنرمندانی که در زمینه نقاشیخط فعالیت می کنند می پردازیم.

تاریخچه ذن

«سرچشمه های نیمه افسانه ای فرقه ذن به بودیدارما – مبلغ هندی سده ششم میلادی – باز می گردد. الگوی این مکتب در روزگار پدر خدای ششم که در اوایل دوره تانگ می زیست تقریبا پی ریزی شد، و مکتب ذن در ژاپن امروز یک دین بزرگ به شمار می رود. خودانگیختگی نقاشی ذن؛ همراه با حرکات سریع و صرفه جویانه ی قلم موی نقاش، بر خصوصیت خطاطانه و بینگرانه ی نقاشی چینی تاکید می کند. چینیها همواره خطاطی را هنری بزرگ دانسته اند، و به همین علت بیشتر نقاشان چینی خطاطانی ظریفکار نیز بوده اند. کیفیت خطاطی چینی به رابطه های متحرک ضربات قلم در یک حرف، حرف با حرف، و فاصله گذاری حروف در چارچوب یک قطع معین بستگی دارد.

بعلاوه هر ضربه ی قلم، باید سرزندگی و نیروی خاص خود را داشته باشد. تا زمان آئین ذن، مهارت در کاربرد قلم، فقط یکی از اجزا ی سازنده ی نقاشی خوب به شمار می رفت. لیکن هنرمند ذن متوجه شد که کاربرد بی مهابای قلم، اهمیتی درجه اول در بیانات دقیق تصویری او دارد. تجربیات وی در استفاده از ضربات قلم چنان بر اهمیت این کار تاکید گذاشت که در دوره سلسله های مینگ پسین و چینگ شدیدا مورد علاقه ی نقاش چینی واقع شد.»

About the Author:

ثبت ديدگاه