جایگاه نقاشی خط و خط نقاشی – قسمت اول

//, مقالات هنری, وبلاگ/جایگاه نقاشی خط و خط نقاشی – قسمت اول

جایگاه نقاشی خط و خط نقاشی – قسمت اول

جایگاه نقاشی خط و خط نقاشی – قسمت اول

تاثیر جنبش سقاخانه در تعامل نقاشی و خط در هنر معاصر ایران

نقاشی نوگرای ایران از حدود سال ۱۳۲۰ ه.ش، توسط هنرمندانی چون ضیاءپور، اسفندیاری، جوادی پور و دیگران بنیان نهاده شد که با نام «نسل اول نقاشان نوگرا» از آنان یاد می شود. اکثر این هنرمندان آموزش دیده اروپا و خصوصا فرانسه بودند و با مکتب های نقاشی مدرن نظیر امپرسیونیسم، کوبیسم و اکسپرسیونیسم آشنایی داشتند، بنابراین به نوعی این مکتب ها را وارد فرهنگ هنری و تجسمی ایران کردند و با تلفیق هنر غرب و ایران در صدد مدرن کردن هنر و نقاشی ایران برآمدند.

اگرچه آثار و افکار این نسل تلفیقی از مکتب های غربی و مضامین ایرانی بود اما نه غربی بود و نه ایرانی، از طرفی در تضاد با آثار نگارگری سنتی و مکتب کمال الملکی قرار داشت. از این زمان جدال میان مدرن و سنت آغاز شد؛ با گذشت زمان و در دهه ۱۳۴۰ جایگاه نقاشان نوگرا در جامعه هنری تثبیت شد و جدال میان سنت گرایان و نوگرایان جای خود را به بحث برای یافتن هنر تلفیقی داد؛ نوعی هنر و نقاشی که تلفیقی از سنت نگارگری و نقاشی مدرن باشد، ضمن اینکه جنبه ایرانی بودنش را حفظ کند.

جلیل ضیاءپور

در اواخر دهه چهل، تحولات اجتماعی و فرهنگی ایران در روند این تفکر برای شکل گیری هنری ایرانیزه شده – تلفیق سنت و مدرن – تأثیر زیادی داشت. در واقع « در این سال ها در حالی که جریان شبه مدرنیسم حمایت شده سودای تقلید و پیروی بی چون و چرای هنر غرب را در سر داشت، نقاشان ایرانی خود را در تردید زمینه های نوعی رجعت یا حداقل نگاه به گذشته های تصویری و سنتی به دلیل مواجهه نقاشان کشور با صورت های فرهنگی غرب بود، زیرا غرب گرایی افراطی چنان بود که به طور طبیعی تمایل به فرهنگ سنتی و ملی را طلب می کرد.

در این میان تأسیس دانشکده هنرهای تزئینی بسیار تأثیرگذار بود که با هدف تأکید بر هنرهای تزئینی و کاربردی و با نگاه به سنت راه اندازی شده بود. گرایش های سنتی به معنای بهره گیری از عناصر، نقش مایه ها، رنگ و موضوع سنتی و ایرانی در آغاز به صورت شتابزده و نه چندان عمیق و جدی مطرح شد. بنابراین کم کم تمایل برخی از هنرمندان به مظاهر فرهنگی، هنری، ملی و سنتی حداقل در حد پرداختن به ظواهر و در مواردی مقابله با محصولات فرهنگی غرب در عرصه هنرهای تجسمی و به ویژه نقاشی، خود را نشان داد و حتی در ضرورت ایجاد مکتبی ملی و ایرانی در قالب حرکتی همچون “ایرانیزه” کردن نقاشی مطرح شد.

ادامه دارد…

About the Author:

ثبت ديدگاه