جوان پائولو لماتسو (شاعر، نظریه پرداز و هنرمند ایتالیایی)(قسمت دوم)

//, مقالات هنری, وبلاگ/جوان پائولو لماتسو (شاعر، نظریه پرداز و هنرمند ایتالیایی)(قسمت دوم)

جوان پائولو لماتسو (شاعر، نظریه پرداز و هنرمند ایتالیایی)(قسمت دوم)

جوان پائولو لماتسو (شاعر، نظریه پرداز و هنرمند ایتالیایی)(قسمت دوم)

علم النفس ارسطویی براساس گرایش های افلاطونی یا مشائی شارحان تفسیر می شد: یا مُثُل از فراز نفس ناطقه هدایت شده، بر داده های حسی دون مرتبه افاضه می شدند بنابر تفسیر افلاطونی یا قوای ذهنی برخوردار از الهام آسمانی با انقطاع از مبدا خود به محسوسات مادی سرگرم می گشتند. معانی دوپهلوی پاره ای از اصطلاحات فلسفه ی ارسطویی در مورد هنرهای دیداری راهگشا نبود. مثلا اصطلاح «حس یا احساس» به مفهوم ادراک حس یا ذهنی دلالت داشت. تمایل پیروان توماس آکوینی برای استفاده از تمثیل های نو افلاطونی درباره ی «پرتوهای نور الهی» در ذهن گاه لفظ به لفظ از سوی فدریکو زوتچارو نه فقط در خصوص تمثیل حضور خداوند در اندرون ما بلکه برای اشاره به رابطه ی مستقیم و فعال اندیشه مظرح گشته است.

در آثار نویسندگان بعدی همچون آوگوتچی، ریدلفی، بللوری و ولپاتو مطالب نوافلاطونی پرطمطراقی درباره ی نزول طرح هنری به ذهن از مبدا صورت مثالی مجرد آمده است که به موجب آنها فقط برترین هنرمندان می توانند چنین مفاهیم مثالی را به صورت بیرونی اثر هنری منتقل سازند. پیس از آن در اثنای سده ی شانزدهم تناقض ذاتی توصیف های نوافلاطونی از ظاهر جسمانی در خصوص جوانان آراگونی، معبد ستایش برانگیز زیبایی به غیر از بانوان برجسته و دیگران که از اعتبار دیگران که از اعتبار اجتماعی کمتری برخوردار بودند تایید و تصدیق شده بود.

جوان پائولو لماتسو نقاش نویسنده و خرده اشراف زاده ای اهل میلان بود. او زمانی رئیس یک فرهنگستان ادبی شبه روستایی موسوم به دله واله دی برنیو بود. لماتسو در ۱۵۷۱ بینایی اش را از دست داد. اشعارش در دهه ی ۱۵۸۰ انتشار یافت و اثر دیگرش رساله ای درباره ی نقاشی در ۱۵۸۴ منتشر شد در حالی که کتابش با عنوان ایده ی معبد نقاشی در ۱۵۹۰ به چاپ رسید. مجموعه ای از محاوره های خیالی درباره ی موضوعات هنری اثر دیگرش بود که به صورت دست نویس باقی ماند ولی به نظر می رسد تاریخ نگارش  آنها به سال های ۱۵۶۵ و ۱۵۷۱ برسد. رساله ای درباره ی نقاشی کتاب راهنمای کمابیش ساده ای در زمینه ی تصویر سازی  است که با مقدمه ای نظری و تاریخی آغاز می شود، و سپس هفت کتاب که به ترتیب به موضوعات تناسب، حرمت( که به برازندگی و تناسب اجزا ارتباط می یابد) رنگ، نور، ناظر و مرایا، ترکیب بندی و فرم اختصاص یافته اند در پی می آیند. رساله به شکل مرسوم آثار انسان گرایانه حاوی بخش چشمگیری از نقل قول ها، تقریرات و احتجاجات از منابع و مراجع گوناگون است. ولی لماتسو در کتاب کوتاه تر ایده از منابع مشابه و مآخذ بیشتری برای طرح عظیم تری استفاده کرده است طرح مزبور این بوده است که به مدد افلاطون گرایی فیچینو و فلسفه هرمسی  مقوله ی «تئاتر حافظۀ» جولیو کامیو سحر نیکخواهانه که آن را از فلسفه ی علوم غزیبه اثر هاینریش کرنیلوس آگریپا اخذ کرده است، و همچنین شمار زیادی از متون ادبی کلاسیک و مدرن جایگاه نقاشی را به مثابه عالم صغیری نمونه ی کمال جهان هستی تثبیت کند. گفته اند که ایده از میان مطالبی که در اصل قرار بود به عنوان پیشگفتارهایی بر رساله ی نوشنه شوند گردآوری شد و پیش نویس های هر دو متن بارها حک و اصلاح شدند؛ و این در حالی بود که بخش عمده ی ایده در زمان انتشار رساله نگاشته شده بود. اما متن کنونی ایده آشکارا اثر متاخر تری است که حاوی شماری از تغییرات عمدی حتی در سطح گنجینه ی واژگان است. مثلا برای مفهوم قضاوت هنری به جای واژه ی «درایت» مرتبا واژه ی «قوه ی تمییز» آورده شده است. همچنین در زمینه ی اقتباسات گوناگون نیز مثلا حجم بیشتری از نوشته های فیچینو نقل گشته است. همچنین متن ساختار پیچیده تری دارد.

 اولا لماتسو در کتاب ایده با تحلیل مفاهیم به جنس و نوع مفصلا به تعریف صوری آنچه پیش تر در رساله آمده بود می پردازد. او در رساله گفته بود که بر خلاف ترتیب معمول که از امور جزئی به سوی کلی پیش می روند مطالب خود را به ترتیب تعلیمی از مبادی و اصول به سوی کاربردها و مصادیق پی گرفته است. در ایده با علم به این که فصول آینده کتاب به فصول نخستین وابسته اند شرح می دهد که پنج مولفه ی نخست نقاشی موضوعاتی نظری شمرده می شوند و دو مولفه ی دیگر موضوعاتی عملی اند. ثانیا این مولفه ها بر طبق رتبه بندی ما بعدالطبیعی شان که یا عالم تحت القمر و عالم افلاک متناظرند مرتب گشته اند.

About the Author:

ثبت ديدگاه

error: Content is protected !!