خط نقاشی و تعاریف متفاوت آن ۲

خط نقاشی و تعاریف متفاوت آن ۲

خط نقاشی و تعاریف متفاوت آن ۲

«هنرمند خطاط با هر نوع خطی، اگر چیزی به وجود آورد که عنصری تزیینی یا بیانی خاص باشد، می تواند یک اثر نقاشی خط به حساب آید.(قلیچ خانی، ۱۳۸۳، ص۴)

در کتاب زمینی و آسمانی در مبحث ابزار و کالبدها در باب خط نقاشی و نقاشیخط گفتگویی بین علیرضا هاشمی نژاد و آیدین آغداشلو انجام می شودکه بدین ترتیب است.

«هرگز نتوانستم دو اصطلاح « نقاشی-خط» و با «خط- نقاشی» را در اطلاق به ان دسته از آثاری بکار می رود که خط یا عناصر خوشنویسی را دستمایه قرار می دهند و با ابزار نقاشی، رنگ و سطوحی غیر از کاغذ، اثر خود را می آفرینند بپذیرم.

اینگونه آثار را به نظر نمی شود خوشنویسی در معنای مطلق نامید، نوع اجرا و مواد و ابزار پدید آورنده آن ها را در زمره آثار نقاشی قرار می دهد، بنابراین اصالت اصلاح    « نقاشی-خط »، تقدم و تأخر هر یک بر دیگری مهم نیست، مورد تردید است، و با اصل خود فاصله دارد، دسته ی دیگر را هم که فقط رنگ را به خاطر تنوع بیشتر وارد خوشنویسی می کنند را هم نمی توان نقاشی دانست زیرا هم در فرهنگ خوشنویسی سنتی تا حدی سابقه دارند و هم در برگیرنده ی ویژگی های یک اثر نقاشی نیستند، نظر شما چیست؟ مهم نیست اصلا پنجاه سال دیگر که بگذرد اصالت پیدا می کنند! هر اسم و عنوانی بر اساس توافقی است، قرار داد شده میان مردم تا بدانند درباره ی چه چیزی دارند صحبت می کنند.

ظاهرا مقصود از این دو اسم اشاره همان دو مکتب است و دو گروه، یعنی خوشنویسانی که با خوشنویسی نقاشی می کنند و نقاشانی که خوشنویسی را دستمایه ی کارشان قرار می دهند… توضیح که دادم! شاید بهتر است منظور خود را از اصالت توضیح بدهیم؛ منظور این است که این اسم ها با مسمی نیستند. ما در«نقاشی-خط»، خط نمی نویسیم بلکه نقاشی می کنیم. عنصر اصلی ما خط است، ابزار و نوع کار نقاشی است. به اعتبار نوع کار و مفهوم است که می گویم اصالت ندارند. آیا این موضوع قابل بحث است؟

اصالت در نسبت با چه چیزی؟ اگر این طور باشد، همان طور که اشاره کردم، پس بخش عظیمی از گذشته ی خوشنویسی و آثار درخشان آن را به همین ملاحظه باید حذف کرد. کتیبه های زرین ضریح حضرت امام رضا (ع) به خط نستعلیق علیرضا عباسی است و بی نظیر است و اجرای آن کار مستعلی زرگر است. اما همچنان همیشه این کتیبه ها به نام علیرضا عباسی ذکر خواهند شد.

ادامه دارد…

About the Author:

ثبت ديدگاه