نقاشیخط دهه ی هشتاد ایران

////نقاشیخط دهه ی هشتاد ایران

نقاشیخط دهه ی هشتاد ایران

هم اکنون نزدیک به نیم قرن از بوجود آمدن جریانی بنام نقاشی­ خط در ایران می­گذرد. علی­ رغم عمر کوتاه این هنر، شاهد رشد سریع آن در سطح جامعه و نیز توفیق آن در بازارهای هنری داخل و خارج از کشور هستیم. اگرچه این امر حاکی از شرایط خاص خاورمیانه و فرهنگ اسلامی است که تأکید بر خط و خوشنویسی داشته و دارد، اما همین ویژگی فرهنگی پهنه­ ی گسترده­ ای را ایجاد کرده است که این هنر را به جریان­ های مختلفی از هنر و رشته­ های مختلف هنری مرتبط می­ سازد. در ابتدای دهه­ ی ۱۳۴۰ در پی برداشت­ های شکل­ گرایانه در هنر مدرن ایران که همزمان با بازگشت به عناصر بومی به وقوع می­ پیوندد، استفاده از عنصر خط و خوشنویسی در نقاشی نوگرای ایران اتفاق می­ افتد که تمرکز بر این موضوع توسط هنرمندان در دهه­ های بعد، منجر به شکل گیری جریان نقاشی­ خط می­ گردد.

نقاشیخط معاصر ایران

نقاشیخط معاصر ایران

منشأ شکل­ گیری نقاشی­خط را به مکتب سقاخانه نسبت می­ دهند. مکتب سقاخانه جریان هنری بود که در دهه­ ی ۱۳۴۰ در راستای جریان­ های بازگشت به خویشتن شکل گرفت. این جریان، که در بحبوحه­ ی رواج مدرانیزاسیون به­ وجود آمد، تلاش داشت تا فرهنگ سنتی تجسمی ایران را با رویکردهای نوین در حوزه هنرهای تجسمی و خاصه آثار مدرن نقاشی جهان غرب پیوند دهد و شکل­ گیری جریان نقاشی­ خط در بطن هنر سقاخانه تلاشی در راستای این هدف بود. این حرکت در دهه­ ی ۴۰ توسط گروهی از هنرمندان که در آن زمان از “متجددین سنت­گرا” به­ شمار می­ آمدند شکل گرفت و تاکنون ادامه یافته است اما برخاستن از چنین بستری با داشتن پتانسیل بالای این هنر در تزیینی و تجریدی بودن، به اوج­ گیری آن در برهه­ هایی از تاریخ ایران منجر گردیده است که مؤلفه­­ ی محافظه­ کارانه این هنر در بسط آن بی­ نتیجه نبوده است. در دهه­ ی هشتاد نیز، شناساندن نقاش­ی خط به­ عنوان یک هنر ایرانی-اسلامی در عرصه­ های جهانی و کارکردهای هویت­ بخشی­ های که این هنر بر عهده گرفت، در کنار تقاضاهای بازارهای کشورهای عربی برای آن، بر شدت این موضوع می­ افزاید. به نظر می­ رسد هنرمندان دهه­ ی هشتاد به­ عنوان “سنت­گراهای متجدد” پیشرو این جریان هستند.

برگرفته از مقاله تحلیل بازنمود رویکرد سنت گرا در آثار نقاشی­ خط دهه­ ی هشتاد ایران نوشته پرنیا پژوهش­ فر

About the Author:

ثبت ديدگاه