نقاشیخط و خط نقاشی- قسمت پنجم

////نقاشیخط و خط نقاشی- قسمت پنجم

نقاشیخط و خط نقاشی- قسمت پنجم

نقاشیخط و خط نقاشی

در ادامه پست قبل می خوانید که…

حبیب الله فضائلی نیز با همین معنا در کتاب خود می نویسد: «بنا بر مبنایی که خط و نقاشی در ارتباط نهادی دارند، نقاشی و خط دارای احساس و روح هنری مشترکند، اتفاق افتاده است که استادان خط خود را با نقاشی و تزئینات آن در آمیخته و تزئین را نیز استفاده کرده و جلوه و شکوه دیگری به قطعات خود داده اند. اما وقتی ما بر روی این گونه قطعات دقت می کنیم و می سنجیم، می بینیم که این آثار تلفیقی از سه حال خارج نیستند یا به جنبه خطی بعضی قطعات بر نقاشی جان یافته و تزئین را تحت الشعاع قرار داده است یا جنبه نقاشانه اش بیشتر جلب توجه می کند یا اینکه هر دو جنبه تساوی و تعادل دارند و در یک جا هماهنگی ملایمی پیدا نموده یکدیگر را می نوازد. در هر یک از این حالات که باشد، می نگریم هنرمند اصولی را در نظر گرفته و هدفی معین داشته است و آن این است که اولا عبارتی از قبیل اسما قدیسه یا عبارات قرآنی و با حدیث و اندرزی که مشهور و متداول باشد با قالب های متناسب (به تناسب حال و محل) در نظر گرفته، هدف خود را ابراز داشته است. ثانیا هماهنگی میان خط و نقش و تزئین را از نظم ظاهر مراعات می کند که بر طبق قواعد این دو هنر تا در حد امکان از کار درآید، ثالثا طوری عبارت خود را بگنجد که حد و اندازه آن کار معیوب و غلط دیده نشود».

قطعه اثر استاد حبیب الله فضائلی

قطعه اثر استاد حبیب الله فضائلی

به نظر می رسد استاد فضائلی برای این دسته آثار که آن ها را نه نقاشی می داند و نه خوشنویسی سه گونه قائل شده است:

دسته اول آثاری که وجه خط بر نقاشی غالب است که بنا به فرضیه پژوهش خط نقاشی نام می گیرد.

دسته دوم آثاری که نقاشی وجه غالب است و براساس فرضیه پژوهش نقاشیخط هستند.

دسته سوم آثاری که هر دو وجه نقاشی و خط به گونه برابر به کار گرفته شده است.

قطعه اثر استاد حبیب الله فضائلی

قطعه اثر استاد حبیب الله فضائلی

او معتقد است آثار در هر دسته که باشند باید اصول مشخصی داشته باشند. از جمله استفاده عبارتی از قبیل اسما قدیسه یا عبارات قرآنی و … که مشهور و متداول باشد، هماهنگی میان خط و نقش و تزئین، حد و اندازه را طوری رعایت کند که کار معیوب و غلط به نظر نرسد. که از نظر نگارنده اصولی که بیان شده همه نشان از ارجحیت خط بر نقاشی دارد بنابراین آثار ذکر شده تحت عنوان خط نقاشی قرار می گیرد.

اما این تمایز در سطحی ترین شکل نیز مورد توجه بوده تا جایی که دکتر قلیچ خانی در تعریف نقاشیخط به ابزار و روش اجرا پناه برده و می گوید: «هرگاه نوشتن خط، با قلم نی و مرکب انجام نگیرد و حروف آن با وسیله ای چون مداد طراحی شده و سپس داخل و خارج طرح خط، رنگ آمیزی شود. همچون کار بر روی بوم نقاشی با رنگ روغن یا آثاری که در ابعاد بسیار بزرگ می باشد و در این صورت هدف، ایجاد اثر خوشنویسی است ولی به وسیله ابزار و تکنیک نقاشی انجام می شود».

اما آثاری که از تلفیق نقاشی و خط ایجاد شده و هدف اصلی آن خوشنویسی باشد، در شاخه خط نقاشی قرار می گیرند نه نقاشیخط.

ادامه دارد…

About the Author:

ثبت ديدگاه