نقاشیخط و خط نقاشی- قسمت اول

نقاشیخط و خط نقاشی

نقاشی

نقاشی بیان رنگی مدل است، چه مدل عینی باشد یا ذهنی. نقاشی فقط یک سطح صاف نیست، بلکه فضایی است که پیدایش آن هندسه نقش اولیه را بازی می کند و سایه روشن ها و رنگ ها و شکل ها هرکدام با قوانینی، در خدمت ترکیب بندی و ساختمان تابلو می باشد.

نقاشیخط و خط نقاشی

آثاری که از تلفیق خط و نقاشی پدید آمده اند در دو دسته ی نقاشی خط و خط نقاشی جای می گیرند و آنچه از واژه ترکیبی نقاشیخط به نظر می رسد( به جز جریان سقاخانه) به آثاری از نقاشی اطلاق می گردد، که از عنصر خط (خوشنویسی یا حروف و کلمات …) به عنوان عناصر بصری ریتمیک در اثر نقاشی مورد استفاده قرار گرفته اند، تا جایی که اصالت نقاشی یعنی مطالعه رنگی مدل (عینی یا ذهنی) در گرو ساختار فنی خط قرار نگیرد. افرادی که در این حیطه فعالیت نموده اند نقاشان یا خوشنویسانی هستند که از خط بیشتر به عنوان عنصر بصری و نه خوشنویسانه بهره جسته اند. اما واژه خط نقاشی در یک نگاه کلی به آثاری اطلاق می گردد که عنصر خط با توحه به قابلیت های ساختاری اشان ” با حفظ ماهیت و رعایت اصول هندسی و خوشنویسی کلاسیک” به جهت ایجاد تصویر و یا بافت های رنگی، به زبان نقاشی نزدیک می گردد.

 

نقاشی خط
نقاشی خط

بدین ترتیب، آثار نقاشیخط شامل آن دسته آثاری است که در آن ها نقاشی و مطالعه رنگ اصالت دارد، بر همین اساس کلمه نقاشی در ابتدای واژه ترکیبی “نقاشیخط” آورده شده است. اما واژه “خط نقاشی” استفاده شده در متن به آثاری اشاره دارد مهندسی “خط” یا خوشنویسی و رعایت قوانین آن بیش از ماهیت بیانی رنگ اصالت دارد، بنابراین کلمه خط در ابتدای واژه ترکیبی قرار گرفته است. براساس این نشانه گذاری، تلاش شده تا نظریات ارائه شده در ذیل در دو دسته نقاشیخط و خط نقاشی مورد بررسی قرار گیرند.

 

نقاشی خط
نقاشی خط

رویین پاکباز، مورخ هنر، منتقد و نقاش برجسته معاصر، در رابطه با دو گرایش ذکر شده، اعتقاد دارد «خط با اینکه دارای ساختار حالت گرا است و قابلیت های رو به نقاشی دارد توسط عده ای منضبط شده. علاوه بر فرم حالت گرا، هنرمندان خطاط رنگ را هم انتخاب می کنند به عنوان ابزار کار که این انتخاب براساس حالت شخصی یا موضعیت یا بیانی خاص انتخاب می شود. اما نقاش در هر لحظه می تواند زیر ساخت فرم و رنگ را در هم ریزد. بنابراین این قابلیت در خط وجود دارد که هم به لحاظ رنگ و فرم و ساختارهای تعریف شده به نقاشی نزدیک شده و به صورت متقابل نقاشی هم این قابلیت را دارد. یعنی گاهی با عناصر اولیه اش همان نقطه و خط و سطح به نوعی خطاطی تصویری نزدیک می شود که در این شکل می توان گفت زیباشناسی نقاشی این قابلیت را دارد که خط را هم به عنوان عنصر بصری می شناسد.

هنرمندان خط نقاشی هم از آنجا که خواستند در ترکیبات شکل ایجاد کنند به نظر می رسد به گونه ای خود را به نقاشیخط نزدیک می کنند اما وفاداری های خاصی در کارشان وجود دارد که حاضر به گذشتن از آن نیستند و نقاشان نیز حاضر به گذشتن از وجه نقاشانه و برابری دو عنصر نقاشی و خط در اثرشان نیستند و در آثارشان نقاشی غالب بر خوشنویسی است و به ساختار هندسی خط توجهی ندارند».

ادامه دارد…

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *