آثار خطوط تزئینی بر روی سفال

آثار خطوط تزئینی بر روی سفال

آثار خطوط تزئینی بر روی سفال در قرون ۱ تا ۴ ه ق

«شاید استادانه ترین کار سفالگران مسلمان اوائل قرون وسطا، در مورد شکل ظروف، کیفیت لعاب و خوشنویسی های زیبا، بشقاب ها و کاسه های بزرگی باشد که لعاب سفید یا ارغوانی تیره ی مایل به مشکی دارند. این ظروف هم در نیشابور و هم در سمرقند تولید می شوند، در این دو مکان، رنگ قرمز برای تزئین و گاه در بخشی از دست نوشته به کار رفته و سفال هایی با ظرافت کم تر در بدنه مطرح، در بسیاری از مراکز استانی منطقه خراسان تولید شده است.

ریچارد بولیت می گوید که تولید این گروه سفال نشانگر فاز اول توسعه ی تدریجی از تولید استادانه ی سفال شرقی به سوی تزئینات نمادین عربی یا سنتی ایرانی است.

به نظر می آید این سفال خوشنویسی شده ابتدا برای طبقه ای از اجتماع ساخته شده است که عمیقا متعهد به سنن اولیه اسلام بودند و قصد داشتند این اسلام و سنن عربی را حفظ و ترویج کنند. نکته قابل توجه این است که زمانی نوشته های عربی بر سفال مرسوم شد که تمایل به سنن پارسی به شدت سر زبان ها افتاده و بین جناح ها، دست کم در نیشابور جدالی جدی در گرفته بود».

«تزئین ظروف سفالی با نوشته با کتیبه که ابتدا به خط کوفی است در قرون اولیه اسلامی متداول می شود؛ زیرا گرایش به سادگی و جایگزینی خط کوفی به جای تزئینات متداول دوره ساسانی خط کوفی را به عنوان عامل مهمی در تزئین ظروف سفالی و فلزی مورد توجه سازندگان قرار می دهد. قرون سوم و چهارم هجری از لحاظ تولید این ظروف کتبه دار در تاریخ هنر اسلامی جایگاه ویژه ای دارد.

فرانتس کلاین

ظروف لعاب گلی قرن دوم با کتیبه های کوتاه شامل کلماتی مثل «البرکه» و تکرار آن شروع می شود. در قرن چهارم احادیث و گفته های بزرگان، ضرب المثل و آرزوی خوشبختی و برکت برای صاحب ظرف «البرکه و الثمین و الحساده و السرورلصاحبه» و جملاتی با مضمون توکل بر خدا بر بدنه داخل ظروف دیده می شود».

 

در ادامه نظر شما را به مطالب زیر جلب مینماییم ، با کلیک بر روی لینک های زیر به مطالب بیشتری در خصوص بررسی خطوط تزیینی بر روی سفال در قرون مختلف دسترسی خواهید داشت:

آثار خطوط تزئینی بر روی سفال – قسمت اول

آثار خطوط تزئینی بر روی سفال – قسمت دوم

آثار خطوط تزئینی بر روی سفال دوره سلجوقی

آثار خطوط تزئینی بر روی سفال دوره سلجوقی – قسمت دوم

آثار خطوط تزئینی بر روی سفال دوره سلجوقی – قسمت سوم

آثار خطوط تزئینی بر روی سفال دوره سلجوقی – قسمت چهارم